Archwiliad data yn awgrymu bod Rwsia wedi ymdrechu i ddylanwadu ar yr etholiad cyffredinol

Mae academyddion o Brifysgol Abertawe wedi cydweithio â phapur newydd The Sunday Times i gynnal archwiliad data sy’n awgrymu bod Rwsia wedi ymdrechu i ddylanwadu ar ganlyniad etholiad cyffredinol 2017.

Twitter bots

 

 

 

 

 

 

 

 

Gan ddefnyddion data o Twitter Streaming API, dadansoddodd yr Athro Oleksandr Talvera a Tho Pham o Ysgol Reolaeth y Brifysgol sampl o 20,000 o drydariadau oedd yn gysylltiedig â’r etholiad cyffredinol a anfonwyd yn y pedair wythnos yn arwain at y bleidlais gan gyfrifon a nododd eu hiaith yn Rwsieg, a’u cylchfa amser neu leoliad yn Rwsia. Er nad yw prif iaith cyfrif Twitter fel arfer yn weladwy ar broffil Twitter, llwyddodd tîm Abertawe i ddod o hyd i'r data a oedd yn cynnwys y manylion hollbwysig hwnnw. Dadansoddodd y Sunday Times y data hyn ymhellach, gan archwilio pob trydariad fesul un i ddarganfod a oeddent wedi postio negeseuon cadarnhaol neu negyddol ar gyfer unrhyw un o'r prif bleidiau.

Y canfyddiadau

Canfu'r dadansoddiad, o'r trydariadau a fynegodd farn ar blaid gwleidyddol, roedd y mwyafrif helaeth yn gefnogol i’r blaid Lafur neu'n wrth-Dorïaidd. Yn wir, roedd naw allan o ddeg neges yn mynegi barn ar Lafur yn gadarnhaol, a naw o bob deg neges Geidwadol yn negyddol. Fe'u postiwyd gan 6,500 o gyfrifon Rwsiaidd, roedd y rhan fwyaf ohonynt yn amlwg yn gyfrifon awtomataidd neu ‘botiaid’.

Roedd y tîm yn gallu adnabod y botiaid oherwydd bod y mwyafrif helaeth yn cael eu creu ar yr un pryd mewn llwythi enfawr yn y misoedd yn arwain at yr etholiad. Roedd fformat eu proffiliau'r un fath, gydag enwau benywaidd Saesneg, enwau defnyddwyr alffarifol a oedd yn cynnwys 15 llythyren neu rif, a rhoddodd Rwsieg fel eu hiaith gyntaf. Rhannodd llawer ohonynt yr union neges a oedd yn cefnogi’r blaid ar union yr un pryd, ac ers hynny maent naill ai wedi diflannu neu wedi eu diarddel gan Twitter.

Meddai’r Athro Talavera, a arweiniodd yr ymchwil: “Mae’r raddfa o ymyrraeth Rwsia yn anodd ei fesur gan fod y data yn sampl fach iawn o gynnwys a oedd yn ymwneud â’r etholiad, ond mae’r canlyniad yn awgrymu mai crafu’r wyneb yn unig y mae’r canlyniadau.

"Gellir gweld nifer o'r un tactegau a ddefnyddiwyd gan Rwsia yn etholiad yr Unol Daleithiau yn y sampl hon. Mae ein data yn dangos cyfrifon Rwsia yn cael eu defnuddio ar ddiwrnod yr etholiad i annog cefnogwyr Llafur i bleidleisio. Mae erlynwyr yn dweud eu bod wedi gwneud yr union yr un fath ar gyfer pleidleiswyr Trump. Nododd llawer o’n botiaid Rwsiaisdd talaethau America fel eu lleoliad, yn union yr un ffordd a welwyd yn yr Unol Daleithiau. "