Hwb i athletwyr Cymru yng Ngemau'r Gymanwlad - sut mae gwyddor perfformio yn helpu

Wrth baratoi am Gemau'r Gymanwlad yn Awstralia, roedd athletwyr Cymru'n gallu elwa o arbenigedd ymchwil gwyddor perfformio o Gymru.

Mae Sefydliad Gwyddor Perfformio Cymru, a agorodd dair blynedd yn ôl, yn darparu mynediad i'r ymchwil diweddaraf ym maes perfformiad chwaraeon i athletwyr, hyfforddwyr ac ymarferwyr Cymru.

Mae ymchwilwyr y Sefydliad, sy'n gweithio mewn prifysgolion ledled Cymru, yn gweithio gydag athletwyr elit mewn disgyblaethau gwahanol: o athletau i feicio a nofio.

Mae'r prosiectau ymchwil yn cynnwys: 

  • Optimeiddio techneg ar gyfer nofwyr
  • Tapro ar gyfer cystadlu
  • Astudiaeth baddon cynnes ar gyfer cynefino â gwres
  • Anadlu i ennill
  • Optimeiddio datblygiad athletaidd

600 x 400

Llun: (o'r chwith), Ellena Jones, Alex Rosser, ac Alys Thomas: myfyrwyr Abertawe yn y tim nofio Cymru yn y Gemau'r Gymanwlad. 

Yn ogystal ag arbenigedd academaidd, mae'r Sefydliad hefyd yn gweithio gyda busnesau yn y sector, a Chwaraeon Cymru  sy'n gyfrifol am ddatblygu a hyrwyddo chwaraeon a gweithgarwch corfforol yng Nghymru.

Prifysgol Abertawe sy'n arwain gwaith academaidd y Sefydliad newydd, gan weithio gyda chydweithwyr ym Mhrifysgolion Bangor a Chaerdydd, Prifysgol Fetropolitan Caerdydd a Phrifysgol De Cymru.

Diben y Sefydliad yw sicrhau bod ymchwil academaidd yn ateb cwestiynau allweddol am berfformiad a bennir gan Chwaraeon Cymru a'u chwaraeon blaenoriaeth.  Yn ogystal, mae'n ceisio uchafu effaith ymchwil gwyddor chwaraeon yn y gymuned academaidd, maes lle mae Cymru'n gryf iawn.  Er enghraifft, yn yr asesiad diwethaf o gryfderau ymchwil prifysgolion, A-STEM, barnwyd bod tîm ymchwil gwyddor chwaraeon ym Mhrifysgol Abertawe yn bumed yn y DU o ran effaith.

Meddai Liam Kilduff, Athro Gwyddor Perfformio ym Mhrifysgol Abertawe a chyd-gadeirydd bwrdd rheoli strategol y Sefydliad:

"Mae Sefydliad Gwyddor Perfformio Cymru yn enghraifft o gydweithio effeithiol rhwng Chwaraeon Cymru ac academyddion ym maes gwyddor chwaraeon yma yng Nghymru.

Mae cryfder arbennig mewn ymchwil gwyddor perfformio yma yng Nghymru a thrwy gyfuno hyn â'r gwaith gwych a wneir gan Chwaraeon Cymru, ein nod yw sicrhau bod athletwyr Cymru'n parhau i fod yn gystadleuol ar y llwyfan rhyngwladol."

Mae'r prosiect wedi rhagori ar fy nisgwyliadau o bell ffordd, ac mae hyn oherwydd gwaith gwych  ein partneriaid academaidd, Llywodraeth Cymru ac, yn enwedig, y staff yn Chwaraeon Cymru a'r cyrff llywodraethu cenedlaethol rydym wedi gweithio gyda nhw. Mae'n rhaid rhoi cydnabyddiaeth arbennig i Dr Joy Bringer sydd wedi gweithio'n ddiwyd i sicrhau bod y prosiect hwn yn parhau i lwyddo."

600 x 400

Llun: Mae Dr Camilla Knight (chwith) a'r Athro Liam Kilduff (de), wedi bod yn arwain yr ymchwil gyda athletwyr ym Mhrifysgol Abertawe

Meddai Brian Davies, Cyfarwyddwr Chwaraeon Elit Chwaraeon Cymru:

"Mae'r gallu i elwa o arbenigwyr gwyddor perfformio mewn prifysgolion ledled Cymru yn rhoi manteision allweddol i athletwyr a hyfforddwyr Cymru yn eu hyfforddiant a'u paratoadau.

"Mae'r bartneriaeth yn cynnig manteision ar draws chwaraeon elit yng Nghymru, ond mae'r potensial yr ymchwil i ddarparu buddion bellach i lawr y llwybr chwaraeon ac i iechyd cyhoeddus yn gyffrous iawn hefyd."

Meddai Ken Skates AC, Ysgrifennydd Cabinet Llywodraeth Cymru dros yr Economi a Thrafnidiaeth:

"Gwella perfformiad mewn chwaraeon drwy wyddoniaeth, meddygaeth a thechnoleg yn aml yw'r hyn sy'n rhoi mantais i gystadleuwyr llwyddiannus, gan eu helpu i baratoi, perfformio ac adfer.

Rwyf wrth fy modd ein bod wedi gallu cefnogi Sefydliad Gwyddor Perfformio Cymru i helpu athletwyr Tîm Cymru i ffynnu ac, ar yr un pryd, hybu ffyniant drwy ymchwil a datblygu academaidd, arloesi a throsglwyddo gwybodaeth.

Bydd hyn yn helpu i gyfrannu at enw da cynyddol Cymru'n fyd-eang, nid yn unig fel gwlad o ddoniau chwaraeon disglair, ond hefyd fel lle gwych i arloesi a gwneud busnes. Rwy'n edrych ymlaen at weld canlyniadau'r gwaith hwnnw yng Ngemau'r Gymanwlad yn ystod fy ymweliad â'r Arfordir Aur."