Technoleg Prifysgol Abertawe ar fin chwyldroi gofal iechyd yn Awstralia

Mae technoleg a ddatblygwyd gan dîm yn Ysgol Feddygaeth Prifysgol Abertawe, sy’n galluogi storio a rhannu data ar raddfa fawr yn ddiogel ar gyfer ymchwil, ar fin chwyldroi gofal iechyd yn Awstralia.

Bydd platfform Helix, a leolir ym Mhrifysgol Monash yn Victoria, Awstralia, yn darparu mynediad arloesol i ymchwilwyr cymeradwy i setiau cymhleth o ddata gofal iechyd gyda gweledigaeth i wella’r gofal a ddarperir i gleifion gan ymarferwyr iechyd.

Bydd Helix – sy’n defnyddio seilwaith data diogel Grŵp Gwybodeg Iechyd Prifysgol Abertawe, sy’n arwain y byd – sef Secure eResearch Platform (SeRP) – yn defnyddio data o gannoedd o dreialon clinigol, o astudiaethau iechyd meddygol ac astudiaethau iechyd poblogaeth ac o gofrestrfeydd cleifion, i gynnig mynediad arloesol i ymchwilwyr cymeradwy i ddata gofal iechyd cymhleth, er mwyn cael dealltwriaeth well o lu o feichiau clefydau a wynebir yn Awstralia gan gynnwys canser, anhwylderau niwroddirywiol, clefyd y galon a salwch meddwl.

Mae SeRP yn blatfform e-ymchwil pwerus, diogel a chyfrinachol sy’n galluogi perchenogion data ac ymchwilwyr i storio data, cael mynediad iddynt, eu rhannu, eu cysylltu a’u dadansoddi ar raddfa fawr, mewn amgylchedd diogel dros ben a lywodraethir yn llawn, tra’n cynnal rheolaeth lawn bob amser ar y data.

400 x 300Dywedodd yr Athro David Ford, Pennaeth y Grŵp Gwybodeg Iechyd yn Ysgol Feddygaeth Prifysgol Abertawe:

“Data yw sail bron pob ymchwil. Fodd bynnag, yn rhy aml, mae ymdrechion timau ymchwil wedi’u canolbwyntio ar gasglu data yn hytrach na’u dadansoddi a’u dehongli.

Mae darparu mynediad diogel i adnoddau data a guradir yn ofalus drwy seilwaith fel SeRP a’r platfform Helix ym Monash, yn galluogi ymchwilwyr i ganolbwyntio ar ddadansoddi’r adnoddau data cyfoethog ar raddfa fawr o fewn y platfform, gan ddarparu dealltwriaeth ar sail ymchwil yn gyflymach, yn fwy effeithlon ac yn fwy diogel nag erioed o’r blaen.

Preifatrwydd a chyfrinachedd data cleifion yw ein prif flaenoriaeth. Mae SeRP wedi ennill nifer o achrediadau allanol am ddiogelu preifatrwydd yn ogystal â diogelwch y dechnoleg, gan ei wneud y gorau yn y dosbarth ar lefel y DU ac yn rhyngwladol. Mae’n gyffrous ein bod yn rhannu ein technoleg a’n profiad â Phrifysgol Monash fel y bydd y brifysgol honno hefyd yn gallu dangos eu bod yn cydnabod eu cyfrifoldebau tuag at gleifion, tra’n cyflawni ymchwil effeithiol ar raddfa fawr.

Prifysgol Monash yw’r cydweithredwr perffaith i ni. Fel prifysgol fawr ac uchel ei pharch, sy’n enwog am fod â sail ymchwil bwerus a gymeradwyir yn rhyngwladol, rydym wrth ein bodd i fod yn gweithio â’r brifysgol a’i helpu i reoli, defnyddio a rhannu data cleifion er mwyn cefnogi a gyrru ymlaen gwaith ymchwil o ansawdd uchel. Gyda’n gilydd, byddwn yn helpu i gyflenwi seilwaith a fydd yn gwneud gwahaniaeth gwirioneddol.”

Mae SeRP yn darparu’r mecanwaith ar gyfer cyfnewid data rhwng sefydliadau gofal iechyd tra’n darparu amgylchedd diogel, cyfrinachol a lywodraethir er mwyn sicrhau y caiff data cleifion eu diogelu’n hyderus. Mae SeRP yn sicrhau y caiff unrhyw fynediad i’r data ei reoli’n llawn gan berchennog y data, er mwyn sicrhau defnydd priodol a chytunedig. Mae’n cynnwys cysylltu a dad-adnabod data o’r radd flaenaf fel rhan o’r platfform, a ddarperir gan Brifysgol Curtin sy’n bartner i Brifysgol Abertawe.

Mae ysbytai a systemau gofal iechyd yn casglu a chadw llawer o ddata ar eu cleifion fel mater o drefn o fewn systemau cofnodion gofal iechyd. Mae defnyddio’r data hyn a’u rhannu ag eraill yn galluogi systemau iechyd i wella’r gwasanaethau a ddarperir i gleifion, ac yn cyflymu’r broses ymchwil i gyflawni gwelliannau mewn gofal iechyd.

Hefyd, mae ymchwil gan ddefnyddio data cysylltiedig a rennir yn gallu rhoi dealltwriaeth o feysydd y gellir eu datblygu er mwyn darparu gwasanaethau mwy effeithlon, a chynnig triniaethau gwell i gleifion, yn ogystal â gwella profiad cleifion.

Doctor

Dywedodd yr Athro Ian Smith, Is-Brifathro (Ymchwil a Seilwaith Ymchwil), Prifysgol Monash, Awstralia:

“Mae platfform Helix yn darparu offeryn a fydd yn galluogi’r gymuned ymchwil i gymryd cam enfawr ymlaen ar y daith tuag at gymdeithas iachach.”

“Mae platfform Helix yn arwain y byd, a bydd yn paratoi’r ffordd tuag at hwyluso canfod yn gynt rai o’r clefydau mwyaf niweidiol a chronig sy’n effeithio ar bobl yn Awstralia, ac yn wir, y byd. Bydd gosod ymchwil ar lwybr carlam yn dod â ni’n agosach at ddealltwriaeth well o atal clefydau a dod o hyd i driniaethau yn y pen draw.”

“Rydym wedi dod yn bartneriaid i Brifysgol Abertawe oherwydd eu profiad nhw ym maes diogelwch data iechyd yw’r gorau yn y byd. Mae Prifysgol Monash wedi ymrwymo i warantu diogelwch data.”

“Mae Prifysgol Monash yn cymryd rôl flaenllaw drwy weithredu uchelgeisiau’r platfform Helix o fewn fframwaith ymarfer gorau’r byd, fel y gwelir ym Mhrifysgol Abertawe. Bydd cynnwys galluoedd eraill, megis deallusrwydd artiffisial, yn gwella ymchwil i ofal iechyd a hefyd yn adeiladu capasiti a graddfa er lles dynoliaeth.”

“Mae graddfa platfform Helix yn golygu y gall ymchwilwyr, yn y pen draw, gael mynediad i ddata iechyd cynhwysfawr newydd o ledled y byd. Bydd y ddealltwriaeth o iechyd dynol y bydd hyn yn ei gynnig yn ddwys.”

“Bydd y capasiti data sydd gan blatfform Helix yn cyfrannu’n enfawr i freuddwydion meddygon ynghylch darparu meddygaeth bersonol. Bydd cleifion yn elwa’n aruthrol os byddant yn gallu derbyn triniaethau pwrpasol â chyffuriau, wedi’u haddasu ar gyfer eu hanghenion gofal iechyd penodol.”

“Mae platfform Helix yn cefnogi ymchwil arloesol mewn atal clefydau. Drwy ddadansoddi data amrywiaeth o grwpiau poblogaeth, gellir nodi marcwyr clinigol sy’n awgrymu arwydd cynnar o glefyd. Bydd gallu mesur a chanfod yr arwyddion hyn yn gynnar yn golygu y gallwn ymyrryd yn glinigol yn gynharach, cyn i glefyd gyrraedd y pwynt lle daw’n gronig neu’n ddiwellhad. Bydd goblygiadau enfawr i hyn o ran yr agenda o gael cymdeithas iachach.”

Bydd Helix yn cynorthwyo’r gymuned feddygol i nodi’n well y marcwyr a’r tueddiadau allweddol ym maes iechyd a chlefydau dynol, drwy ddod ag astudiaethau hanesyddol a chyfredol at ei gilydd ar un platfform hygyrch. Mae’r platfform yn gobeithio chwalu ffiniau a hwyluso datblygu dealltwriaeth. Mae’r ymchwil gwyddonol y bydd Helix yn ei alluogi, yn y pen draw, yn cynnig arbedion a buddion hirdymor i gyllidebau gofal iechyd gwladol a chenedlaethol, drwy gynnig triniaethau targedig i gleifion, yn gyflymach ac yn fwy priodol, gan gwtogi ar wastraff.

I gael rhagor o wybodaeth am HELIX

I gael rhagor o wybodaeth am y Secure eResearch Platform (SeRP)