Ysgol Feddygaeth Prifysgol Abertawe yn lansio rhaglen meddygaeth genomeg newydd ar gyfer staff y GIG

Mae Ysgol Feddygaeth Prifysgol Abertawe wedi lansio gradd Meistr newydd i gefnogi staff y GIG i ddeall a defnyddio'r ymagwedd feddygaeth bersonol gynyddol - sy'n newid y byd gofal iechyd.

Beth yw meddygaeth bersonol?

Mae Meddygaeth Bersonol yn chwyldro mewn adnabod, rheoli a thrin clefydau cronig ac yn defnyddio “proffil genetig unigolyn i lywio penderfyniadau a wneir mewn perthynas ag atal, diagnosis a thrin afiechyd". Mae cyrraedd y nod hwnnw wedi cymryd dros 20 mlynedd, ac mae’n ffrwyth cynllun uchelgeisiol i weithio allan dilyniant y genom dynol cyntaf. Erbyn 2003, roedd gwyddonwyr wedi ei wneud am y tro cyntaf - roedd ganddynt ddilyniant cyflawn a map o'r holl enynnau yn y corff dynol.

Datblygwyd y cwrs MSc newydd mewn Meddygaeth Genomeg yn Ysgol Feddygaeth Prifysgol Abertawe i gefnogi staff y GIG i ennill y wybodaeth a'r sgiliau i ddeall a dehongli data genomeg ac i helpu i baratoi graddedigion i allu datblygu a darparu gofal iechyd personol. Mae'n seiliedig ar gwricwlwm dangosol Addysg Iechyd Lloegr, GIG Lloegr a Genomeg Lloegr.

600 x 401

Mae nifer cynyddol o ymchwilwyr, clinigwyr gofal iechyd, a chleifion, yn galw am agwedd fwy personol wedi’i anelu lawn gymaint at atal clefyd ag ydyw at deilwra triniaeth unwaith y bydd y clefyd wedi ymddangos. Gallwch ei alw’n beth bynnag a fynnoch - meddygaeth bersonol, meddygaeth genomeg, meddygaeth fanwl. Mae'n ddull sy'n pwysleisio'r ffyrdd y mae eich risgiau o glefyd yn unigryw ac yn wahanol, yn union fel eich nodweddion eraill, mwy amlwg. Mae'r risgiau o glefyd yn seiliedig ar y rhagdybiaethau a nodwyd yn eich genom ar adeg eich geni, ynghyd â'ch ffordd o fyw a'r amgylchedd. Yn achos canser, mae gan y clefyd ei gyfansoddiad genetig ei hun, sy’n golygu bod gan bob tiwmor gymeriad unigryw gyda thueddiadau a gwendidau unigryw. Ac efallai bod yna cyffur neu driniaeth, neu gyfuniad o'r ddau a fydd yn gweithio'n well i chi nag y byddai ar gyfer rhywun arall.

"Mae nifer y therapïau wedi’u targedu sydd ar y gweill ar gyfer pob clefyd yn cynyddu'n ddramatig," meddai'r Athro Keith Lloyd, Pennaeth Ysgol Feddygaeth Prifysgol Abertawe.

"Mae meddygaeth bersonol yn yr oes genomeg yn golygu ein bod ni'n byw mewn amseroedd deinamig. Rydym wedi datblygu'r cwrs MSc newydd hwn mewn Meddygaeth Genomeg yn Abertawe i helpu ein gweithwyr proffesiynol iechyd i gymryd yr holl wybodaeth newydd hon sy’n cael ei chasglu a’i dehongli a'i defnyddio er lles y claf."

Lleoedd wedi’u cyllido’n llawn

Mae Dr Torsten Hildebrandt, Paediatregydd Ymgynghorol ym Mwrdd Iechyd ABMU, wedi cofrestru ar y rhaglen newydd. Dywedodd Dr Hildebrandt:

"Mae afiechyd prin yn effeithio ar un ym mhob 17 o bobl yn y DU, ac mae 80% o’r afiechydon hyn yn enetig. Bydd llawer o'r cyflyru hyn yn cael eu diagnosis cyn genedigaeth neu yn ystod y blynyddoedd cyntaf o fywyd.

"Bydd defnyddio meddygaeth genomeg yn caniatáu diagnosis, rheolaeth, gwyliadwriaeth, cwnsela teuluol a thriniaeth unigol fwy manwl gywir gydag effaith sylweddol dros oes plentyn. Bydd y cwrs MSc yn Ysgol Feddygaeth Prifysgol Abertawe yn fy ngalluogi i fel Paediatregydd Cyffredinol i ddal i fyny â datblygiadau yn y maes hwn a defnyddio’r datblygiadau er lles gorau fy nghleifion a'u teuluoedd."

300 x 300

Dywedodd Cyfarwyddwr y Rhaglen ac Athro Cyswllt mewn Geneteg Canser Dr Claire Morgan:

"Mae genomeg yn faes arbenigedd sy'n dod i'r amlwg, ac mae ganddo oblygiadau mawr i wella a hyd yn oed chwyldroi diagnosis, triniaeth, gofal ac iechyd y cyhoedd.

"O ganlyniad, mae Llywodraeth Cymru wedi buddsoddi £6.8miliwn yn Strategaeth Genomeg Cymru sydd wedi'i anelu, yn rhannol, at hyfforddi staff y GIG mewn genomeg/meddygaeth fanwl.

"Yma yn Ysgol Feddygaeth Prifysgol Abertawe, rydym yn falch o fod yn rhan o helpu Llywodraeth Cymru i gyflawni ei gylch gorchwyl trwy fod yn un o ddim ond dau sefydliad Addysg Uwch yng Nghymru, a gomisiynwyd gan Wasanaethau Gweithlu, Addysg a Datblygu (GGAD), i gynnig cwrs MSc mewn Meddygaeth Genomeg gyda nifer o leoedd wedi’u hariannu’n llawn ar gyfer ymgeiswyr o’r GIG."

Ychwanegodd Helen Daniels, Swyddog Ymchwil, sydd hefyd wedi dechrau astudio’r cwrs MSc:

“Mae ymchwil meddygaeth genomeg yn faes dynamig sy'n tyfu'n gyflym ac mae'n hollbwysig wrth wella gofal iechyd. I mi fel ymchwilydd mae cael y cyfle i ddysgu mwy am y dull chwyldroadol hwn, yn hynod gyffrous."

 

Am ragor o wybodaeth am y cwrs MSc mewn Meddygaeth Genomeg, cysylltwch â chyfarwyddwr y rhaglen Dr Claire Morgan trwy e-bostio c.morgan@abertawe.ac.uk neu ffonio 01792 606543. Gallwch hefyd fynd i www.swansea.ac.uk/cy/y-brifysgol/colegau/meddygaeth/ a chwilio'r rhaglenni ôl-raddedig a addysgir.