Angerdd Athro dros ymchwil mor gryf ag erioed ar ôl cyhoeddi'r 100fed papur

Ar ôl gyrfa dros 20 mlynedd o hyd, mae Gareth Jenkins o Brifysgol Abertawe wedi nodi cyflawniad a hanner - cyhoeddi ei 100fed papur.

Ac meddai'r Athro Jenkins, Cyfarwyddwr Ymchwil yn Ysgol Feddygaeth Prifysgol Abertawe mai ei gyhoeddiad diweddaraf - sy'n esbonio sut gallai canser yr oesoffagws yn y dyfodol gael ei ddiagnosio gyda phrawf gwaed £30 - yn un o'r rhai mwyaf arwyddocaol yn ystod ei yrfa. 

Professor Gareth JenkinsSbardunwyd ei ymrwymiad yn yr astudiaeth ddiweddaraf hon gan ei ddiddordeb hir sefydledig mewn sylfaen foleciwlaidd canser yn y bibell gastroberfeddol, ac yn enwedig y cyflwr cyn-falaen Oesoffagws Barrett. 

Cyhoeddwyd yr ymchwil gan Nature Scientific Reports, ac ysgrifennodd yr Athro Jenkins hefyd am y canfyddiadau ar gyfer The Conversation

Meddai, "Bydd llawer o ymchwilwyr yn llunio llawer mwy o bapurau na hyn yn ystod eu gyrfaoedd ond roeddwn yn meddwl ei bod hi'n braf bod fy 100fed papur yn cyd-fynd â pharatoadau Prifysgol Abertawe i ddathlu ei chanmlwyddiant yn 2020." 

Mae rôl Cyfarwyddwr Ymchwil yr Athro Jenkins yn rhannu ei amser rhwng ei gyfrifoldebau rheoli ac arwain ei ymchwil ei hun - ac mai ei gariad at ymchwil yn parhau i fod mor gryf ag erioed. 

"Rwyf wir yn mwynhau siarad â myfyrwyr. Rwyf wrth fy modd yn gwneud gwaith ymchwil, dyma beth sy'n parhau i fy ysgogi," meddai. 

Daeth yr Athro Jenkins i Abertawe fel myfyriwr PhD ym 1993 i weithio gyda'r Athro Jim Parry, arbenigwr blaenllaw mewn mwtaniadau DNA. 

"Mae mwtaniadau'n achosi canser, felly os ydych yn gallu lleihau nifer y mwtaniadau rydych yn eu casglu drwy gydol eich bywyd, rydych yn lleihau eich risg o gael canser. O ran ysmygu, mae mwg sigarennau'n achosi mwtaniadau sy'n arwain at ganser, felly po fwyaf rydych yn ysmygu mwyaf y risg. 

"Prif nod fy ngyrfa hyd yn hyn yw ceisio datblygu ffyrdd newydd o fesur y mwtaniadau DNA hynny." 

Mae'r gwaith hwn yn chwarae rôl allweddol wrth gynnal enw da'r Brifysgol, yn enwedig wrth iddi baratoi ar gyfer asesiad y Fframwaith Rhagoriaeth Ymchwil ar safon yr ymchwil mewn sefydliadau addysg uwch yn y DU a gynhelir yn 2021. Mae'r asesiad hwn yn hollbwysig i sicrhau parhad ymchwil o'r radd flaenaf, sy'n ddynamig ac yn ymatebol ar draws y DU. 

Y tro diwethaf y cynhaliwyd yr asesiad hwn yn 2014 roedd Prifysgol Abertawe yn y 23ain safle yn y DU a barnwyd yr Ysgol Feddygaeth yn ail yn yr Uned Asesu ac yn drydydd ar gyfer safon y gwaith ymchwil. Mae peth o'r llwyddiant hwnnw o ganlyniad i'r ymchwil ar fwtaniadau a wnaed gan yr Athro Jenkins a'i gydweithwyr, gan gynnwys yr Athro Shareen Doak sy'n arwain Grŵp Gwenwyneg In Vitro'r Brifysgol. 

Gyda'i gilydd maent wedi bod ar flaen y gad o ran y gwaith i dyfu celloedd dynol mewn labordy i'w defnyddio wrth astudio a yw cyfansoddion prawf yn peri mwtaniadau a'u cyswllt â chanser. Nod y gwaith hwn yw astudio mwtaniad mewn modelau dynol yn hytrach na defnyddio anifeiliaid i gynnal arbrofion arnynt. 

Meddai: "Rhoddodd y papur diweddaraf hwn, a arweiniwyd gan Hasan Haboubi, y cyfle i mi gyfuno fy ngwaith ar fwtaniadau DNA o'n hymchwil ar anifeiliaid a defnyddio'r mathau hynny o ymagweddau at astudio cleifion â chanser yr oesoffagws ac oesoffagws Barrett. Mae cyhoeddi hwn yn ganlyniad chwe blynedd o waith caled." 

Fel un o arloeswyr Ysgol Feddygaeth Prifysgol Abertawe, mae'r Athro Jenkins yn falch ei fod wedi chwarae rhan yn ei thwf aruthrol a bellach mae ganddo swyddfa yn yr adeilad ILS y bu'n rhan o'i ddylunio. 

"Ar ôl i mi gwblhau fy noethuriaeth, ystyriais adael Abertawe ond roedd yr Ysgol Feddygaeth ar fin dechrau ac roeddwn yn gallu gweld bod hyn yn mynd i fod yn ddatblygiad mawr gyda chyfleoedd gwych ar gyfer ymchwil yn y dyfodol," meddai. 

Pan oeddwn yn fyfyriwr PhD yn yr adran eneteg yn Abertawe, roedd 20 ohonom ni, erbyn hyn mae gan Yr Ysgol Feddygaeth 200 o fyfyrwyr PhD.

"Mae wedi gweld twf enfawr mewn cyfnod byr o amser ac rydym yn falch ein bod yn gallu darparu cyfleoedd ymchwil gwych." 

Medical research

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Dywed yr Athro Jenkins fod goruchwylio myfyrwyr wrth iddynt ymgymryd â'u hymchwil yn dal i fod mor foddhaol ag erioed. 

"Dywedodd rhywun wrthyf ryw dro mai myfyrwyr PhD yw ein plant anfiolegol - rydych yn gofidio amdanynt ac rydych yn eu cefnogi, pan fyddant yn gwneud yn dda rydych yn falch iawn ohonynt. 

"Bod yn feddwl agored yw hanfod gwaith ymchwil. Ni allwch gynllunio yn rhy bell i'r dyfodol, rhaid i chi ddilyn y trywydd y bydd y diddordeb gwyddonol yn eich tywys chi. 

"Meddwl am ddod i mewn a gweld yr hyn y mae arbrofion y myfyrwyr yn eu datgelu yw'r peth sy'n gwneud i mi godi yn y bore."