Torri tir newydd gan ymchwilwyr sy'n mynd i'r afael â her ymwrthedd gwrthffyngol

Mae gwaith arloesol gan arbenigwyr prifysgolion Tennessee, Texas a Abertawe yn helpu i ddatblygu dealltwriaeth well o'r bygythiad cynyddol gan ymwrthedd gwrthffyngol cyffuriau.

Mae aspergilws ymledol yn glefyd distrywiol sy'n cael ei achosi gan anadlu sborau bach y ffwng Aspergillus fumigatus ac mae'n gyflwr lle mae ymwrthedd i gyffuriau wedi bod yn broblem. 

Mewn unigolyn iach, caiff y sborau hyn eu dinistrio gan system imiwnedd y corff ond yn y rhai hynny sydd â system imiwnedd wanach, megis yn dilyn trawsblaniad organ neu unigolyn sy'n dioddef o gyflwr yr ysgyfaint megis asthma neu ffibrosis cystig, gall sbarduno amrywiaeth o broblemau, gan gynnwys heintiau. 

Fungus 2

Bob blwyddyn, mae aspergilws yn arwain at fwy na 200,000 o afiechydon sy'n bygwth bywyd, ac mae ymwrthedd cynyddol i driniaeth gan gyffuriau gwrthffyngol hanfodol yn gwneud yr heintiau hynny'n anos i'w trin. 

Bu cyllid gan Sefydliadau Cenedlaethol Iechyd (UDA) yn gymorth i waith cydweithredol rhwng Prifysgol Tennessee, Prifysgol Texas a Phrifysgol Abertawe fel rhan o raglen ymchwil pum mlynedd gwerth $2 miliwn. Galluogodd y cymorth hwn ymchwil i ymwrthedd i'r dosbarth trïasol o gyffuriau gwrthffyngol a ddefnyddir i drin y clefyd. 

Mae papur newydd, a gyhoeddwyd yng nghyfnodolyn breintiedig Cymdeithas Microbioleg America, mBio, yn datgelu sut mae ymchwilwyr wedi gallu nodi mwtaniadau genetig nas nodweddwyd o'r blaen mewn unigion clinigol sy'n arwain at ymwrthedd. 

Meddai'r Athro Jarrod Fortwendel o Brifysgol Tennessee: “Fel bacteria, mae ymwrthedd i gyffuriau gwrthffyngol yn her ddifrifol y mae meddygaeth yn ei hwynebu.” 

“Mae deall sut mae'r ffwng yn troi'n ymwythiannol yn bwysig er mwyn dylunio newidiadau mewn therapi i oresgyn aspergilws.”

Ychwanegodd yr Athro Dave Rogers, sydd hefyd o Brifysgol Tennessee: “Mae'n bwysig iawn bod yr ymchwil yn parhau a'n bod yn darganfod mwy am pam mae'n digwydd a sut gallwn fynd i'r afael ag ef yn y dyfodol.” 

Disgrifiodd yr Athro Steve Kelly o Brifysgol Abertawe, y mae ei brofiad ym maes ymwrthedd gwrthffyngol yn dyddio'n ôl i 1984, y canfyddiadau fel torri tir newydd sylweddol.

Meddai: Mae'r papur hwn yn ffrwyth llawer o waith caled ac rydym wrth ein boddau i allu cyhoeddi ein canfyddiadau nawr.”

Mae'r papur Mutations in hmg1, challenging the paradigm of clinical triazole resistance in Aspergillus fumigatus wedi ei gyhoeddi yn mBio. Ei awduron yw Jarrod R Fortwendel, P David Rogers, Jeffrey MRybak a Wenbo Ge, o Brifysgol Tennessee a Nathan P Weiderhold, Prifysgol Texas. Awduron Prifysgol Abertawe yw Steven Kelly a Josie Parker.