Gall herio metaboledd helpu i frwydro afiechydon

Mae ymchwil newydd gan academyddion Prifysgol Abertawe wedi dangos y gall defnyddio metaboledd ar lefel cellog helpu i leddfu neu wella ystod o anhwylderau.

Bu i ymchwilwyr yn Ysgol Feddygaeth y Brifysgol, sydd wedi cyhoeddi eu darganfyddiadau yn y cyfnodolyn Nature Communications, edrych ar sut mae celloedd y system imiwnedd, sy'n hanfodol i frwydro heintiau ac atal afiechydon megis canser, yn defnyddio eu llwybrau metabolig pan gânt eu hysgogi yn y labordy. 

Pan gaiff y celloedd hyn sy'n brwydro heintiau a chanser, a elwir yn gelloedd CD4+ T, eu herio, maent yn cynhyrchu digon o egni i gynnal eu swyddogaethau cellog pwysig a chreu blociau adeiladu biosynthetig i rannu a chynyddu eu niferoedd i ymateb i heriau megis heintiau. 

CellsDarganfyddodd yr ymchwilwyr bod y celloedd yn gwneud hyn drwy gymryd maetholion a'u prosesu drwy lwybrau metabolig cellog. Pan gaiff y celloedd eu hysgogi, maent yn ail-raglennu eu llwybrau metabolig er mwyn darparu'r egni a'r blociau adeiladu sydd eu hangen i wneud eu swyddogaeth. 

Micrograff electron o gell lymffosyt T. Credyd: NIAID

Dywedodd arweinydd yr astudiaeth, Dr Nick Jones o Ysgol Feddygaeth Prifysgol Abertawe: "Mae'n bwysig deall sut mae'r celloedd hyn yn gweithio'n fetabolig gan y gall hynny arwain at ddatblygu therapïau newydd i helpu i drin afiechydon heintus a chanser. Yn yr astudiaeth hon rydym wedi ymchwilio'n fanwl i'r llwybrau metabolig a ddefnyddir gan gelloedd y system imiwnedd a sut mae math penodol o fetaboledd celloedd yn caniatáu iddynt wneud y swyddogaethau pwysig hyn. Wrth wneud hynny, mae ein canlyniadau yn dangos y gall trin metaboledd helpu i frwydro amrywiaeth o afiechydon neu anhwylderau.

"Y camau nesaf yn ein hymchwil fydd deall sut gall gwahaniaethau yn siwgrau allweddol ein diet effeithio ar ymateb y system imiwnedd pan gaiff ei herio gan facteria."

Mae ymchwil Dr Jones yn llywio rhan o'i addysgu ar ein cyrsiau Geneteg a Biocemeg.