Prosiect a ariennir gan yr UE yn cynnig cyfle i fodloni gofynion strategaeth aer glân newydd

Gallai Strategaeth Aer Glân newydd y Llywodraeth elwa o'r gwaith a wneir gan brosiect ymchwil a ariennir gan raglen Interreg Gogledd-orllewin Ewrop yr UE. Mae'r prosiect hwn yn ymchwilio i'r posibilrwydd o ddefnyddio algâu i liniaru ac ailgylchu gwastraff a allai achosi llygredd oherwydd arferion amaethyddol.

Nod y Strategaeth Aer Glân yw cyflawni gostyngiad 88% mewn allyriadau amonia o amaethyddiaeth. Caiff yr allyriadau hyn eu rhyddhau pan ddaw llaid, tail a gwrtaith nitrogen i gysylltiad â'r aer, a gallant deithio pellteroedd hir a chyfuno â llygryddion eraill i greu mater gronynnol sy'n gallu niweidio iechyd pobl.

Nodwyd dulliau storio a phrosesu symiau mawr o wastraff organig drwy dreulio anaerobig fel ffynhonnell sylweddol o amonia.

Mae’r prosiect ALG-AD, sy'n cael ei arwain gan dîm o academyddion ym Mhrifysgol Abertawe, yn casglu maethion gwastraff a gynhyrchir pan gaiff gwastraff bwyd ac amaethyddol ei drin drwy dreulio anaerobig ac yn ei ddefnyddio i feithrin biomas anaerobig ar gyfer porthiant anifeiliaid a chynhyrchion gwerthfawr eraill.

Mae'r prosiect gwerth €5.5 miliwn, sy’n cynnwys 11 partner ledled gogledd-orllewin Ewrop, yn profi'r dechnoleg ar dri safle peilot ar hyn o bryd.

Meddai'r gwyddonydd sy'n arwain y prosiect, Dr Carole Llewellyn (yn y llun):

Dr Carole Llewellyn "Gallai technoleg sy'n cael ei datblygu gan y prosiect ALG-AD gynnig ffordd gynaliadwy ac economaidd i'r gymuned ffermio ddelio â'r allyriadau amonia hyn. 

Drwy gyfuno technolegau algaidd a threulio anerobig, yn ogystal â helpu'r gymuned ffermio, rydym yn glanhau'r aer hefyd; rydym hefyd yn creu sgil-gynhyrchion defnyddiol, megis porthiant anifeiliaid, a fydd yn ychwanegu ffrwd refeniw ac yn cau'r ddolen adnoddau drwy greu economi gylchol.

Mae arbrofion ar fin dechrau ar dri safle yn Ewrop i ddefnyddio cynnyrch y broses treulio anaerobig sy'n llawn maethion i borthi algâu a chreu biomas y gellir ei ddefnyddio.   Gallwn droi'r biomas hwn yn borthiant anifeiliaid y gellir ei ddefnyddio i ddarparu ateb ymarferol i broblem llygredd amonia."

Gallai'r posibiliadau sy'n cael eu cynnig gan y dechnoleg hon ddatrys llawer o broblemau sy'n cael eu hachosi gan lygredd yn ardal gogledd-orllewin Ewrop. Ac mae pawb sy'n gweithio ar y prosiect ALG-AD yn llawn cyffro am botensial y prosiect i wneud gwahaniaeth hir dymor go iawn."

Fel rhan o'r Strategaeth Aer Glân, darperir cymorth i ffermwyr i fuddsoddi mewn isadeiledd a chyfarpar i leihau eu hallyriadau.

Diagram ALG-AD - algae