Chwaraewr Rygbi o fri, Roger Blyth, yn cael ei anrhydeddu gan Brifysgol Abertawe

Roger Blyth

Mae Prifysgol Abertawe wedi dyfarnu gradd er anrhydedd i'r chwaraewr rygbi enwog, Roger Blyth.

Cyflwynwyd y radd MSc (Meistr yn y Gwyddorau) i Mr Blyth heddiw (dydd Llun 9 Ionawr) yn Neuadd Fawr Prifysgol Abertawe gan yr Athro Iwan Davies, Uwch Ddirprwy Is-ganghellor Prifysgol Abertawe, yn seremoni raddio Coleg y Celfyddydau a'r Dyniaethau. 

Cynrychiolodd Roger Gymru bedair gwaith a bu'n chwarae i Glwb Rygbi Abertawe dros gyfnod anhygoel - bron 21 o flynyddoedd - mewn bron 400 o gemau rhwng 1968 a 1989 gan sgorio 2374 o bwyntiau i'r clwb - yr ail gyfanswm uchaf erioed gan chwaraewr unigol.

Ar ôl ymddeol o chwarae, bu'n gyfarwyddwr cwmni dillad diogelwch diwydiannol, W A Blyth Ltd, ymysg diddordebau busnes rhyngwladol eraill.  Ar ôl cyfnod fel cyfarwyddwr i Glwb Rygbi Abertawe ar ôl iddo ymddeol o chwarae, roedd ganddo rôl ddylanwadol wrth sefydlu'r Gweilch yn 2003, a bu'n gwasanaethu'r rhanbarth fel Prif Weithredwr a Chyfarwyddwr Rheoli ar y cyd cyn cael ei benodi'n Gadeirydd yn 2013 

Roedd wrth y llyw yn ystod y cyfnod a elwir yn gyfnod 'galacticos' y Gweilch pan ddenodd rai o sêr mwyaf y gêm i'r clwb, megis Justin Marshall, Marty Holah, Lee Byrne, Mike Phillips, Ryan Jones a'r diweddar Jerry Collins.  Mae Roger bellach wedi helpu i lywio'r rhanbarth i strwythur mwy cynaliadwy drwy weithio i ddatblygu carfan ieuenctid o'r radd flaenaf a datblygu staff a hyfforddwyr o fewn y clwb. Roedd ganddo rôl ysgogol hefyd wrth weithio gyda'r ddinas i adeiladu Stadiwm Liberty. 

Y Gweilch fu'r rhanbarth mwyaf llwyddiannus yng Nghymru mewn sawl maes.  Maent wedi cael eu cydnabod yn eang fel yr unig ranbarth go iawn yng Nghymru, gan ddiffinio eu hunain ar wahân i hanes clybiau rygbi Abertawe a Chastell-nedd a sefydlu eu hunaniaeth eu hunain, rhywbeth sydd wedi bod yn anodd i ranbarthau eraill Cymru.  Erbyn hyn, mae'r clwb yn fusnes cynaliadwy a'r unig ranbarth yng Nghymru i wneud elw.  Ac o safbwynt rygbi, y rhanbarth fu'r un mwyaf llwyddiannus o ran pencampwriaethau, gan ennill y Bencampwriaeth Geltaidd bedair gwaith a'r Cwpan Eingl-Gymreig unwaith. 

Wrth dderbyn ei ddyfarniad, meddai Mr Blyth, “Yn naturiol, mae'n anrhydedd mawr derbyn Gradd er Anrhydedd gan Brifysgol Abertawe.  Mae chwaraeon wastad wedi bod yn rhan fawr o'm mywyd, yn arbennig chwaraeon yn Abertawe sydd, yn fy marn i, yn brifddinas chwaraeon yng Nghymru. 

Dros y blynyddoedd, mae Prifysgol Abertawe wedi cyfrannu'n fawr at lwyddiant y ddinas ym maes chwaraeon a chan ystyried bod cyfleusterau chwaraeon gwell yn rhan hanfodol o gynlluniau datblygu trawiadol y Brifysgol, byddwn yn falch o'u helpu, mewn unrhyw ffordd bosib, i gyflawni eu hamcanion chwaraeon.”

Meddai'r Athro Iwan Davies: "Mae Roger Blyth yn un o hoelion wyth rygbi Cymru.  Mae wedi gwneud cyfraniad rhagorol at rygbi yn y rhanbarth hwn ers mwy na phedwar degawd ac mae wedi bod yn allweddol wrth greu clwb mor llwyddiannus â'r Gweilch yn ne Cymru.  

Ychydig iawn sydd wedi gwneud cyfraniad mor dyngedfennol at chwaraeon yn y rhanbarth.  Mae Roger Blyth yn un o'r ychydig rai hynny ac mae'n llwyr haeddu'r dyfarniad hwn."